VSDC (Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam) là tổ chức nhà nước giữ sổ ghi nhận ai đang sở hữu chứng khoán nào trên thị trường chứng khoán Việt Nam, đồng thời bù trừ và thanh toán tiền, chứng khoán sau mỗi lệnh khớp. Bạn không mở tài khoản trực tiếp ở VSDC; công ty chứng khoán (CTCK) nơi bạn mở tài khoản là thành viên lưu ký, đứng giữa bạn và VSDC. Tính đến 26/10/2026, VSDC thu CTCK 0,27 đồng mỗi cổ phiếu mỗi tháng tiền lưu ký và 2.550 đồng mỗi hợp đồng phái sinh khớp lệnh tiền bù trừ, rồi CTCK thu lại bạn theo biểu phí riêng.

VSDC được thành lập trên cơ sở chuyển đổi Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam (VSD), theo Quyết định 26/2022/QĐ-TTg ngày 16/12/2022, vốn điều lệ 1.000 tỷ đồng (theo tin của Nhà Đầu Tư ngày 17/12/2022; chúng tôi chưa đọc được nguyên văn quyết định).

VSDC làm những việc gì?

VSDC làm bốn việc: đăng ký chứng khoán, lưu ký (giữ sổ sở hữu), bù trừ và thanh toán giao dịch, và quản lý ký quỹ cho phái sinh. Mỗi việc chạm tới tài khoản của bạn ở một chỗ khác nhau.

ViệcVSDC làm gìBạn thấy ở đâu
Đăng kýLập sổ đăng ký người sở hữu cho từng mãMã mới niêm yết có trên bảng giá
Lưu kýGhi nhận số cổ phiếu của từng nhà đầu tưSố dư trên app CTCK, phí lưu ký hằng tháng
Bù trừ, thanh toánXác định ai phải giao tiền, chứng khoán và chuyển cho đúng ngườiCổ phiếu, tiền bán về tài khoản sau T+2
Phái sinhĐặt tỷ lệ ký quỹ tối thiểu, xác định ký quỹ yêu cầu cuối ngàyMức ký quỹ 17%, phí bù trừ mỗi hợp đồng

Ngoài ra VSDC cấp mã số giao dịch cho nhà đầu tư nước ngoài và quản lý Quỹ hỗ trợ thanh toán do các thành viên lưu ký đóng góp, dùng để thanh toán thay khi một thành viên tạm thời mất khả năng thanh toán (Luật Chứng khoán 2019, Điều 66).

Lưu ký chứng khoán tại VSDC hoạt động thế nào?

Cổ phiếu niêm yết của bạn được ghi nhận trên hệ thống VSDC theo tên, số giấy tờ và số tài khoản lưu ký của bạn; CTCK giữ sổ chi tiết và mỗi tháng phải lấy dữ liệu từ VSDC để đối chiếu cho khớp (Quy chế lưu ký, Quyết định 34/QĐ-HĐTV ngày 29/04/2025, Điều 7).

Điểm quan trọng nhất với người giữ cổ phiếu: chứng khoán của khách do VSDC hoặc thành viên quản lý “là tài sản của chủ sở hữu”, không phải tài sản của VSDC hay CTCK, và không được dùng để trả nợ của họ (Luật Chứng khoán 2019, Điều 65). Thông tư 145/2026/TT-BTC, hiệu lực 16/11/2026, nhắc lại nguyên tắc này: chứng khoán lưu ký tại VSDC được quản lý tách biệt với tài sản của VSDC (Điều 13 khoản 1). Khi một CTCK mất tư cách thành viên, cổ phiếu khách chưa tự chuyển đi sẽ được VSDC chuyển sang tài khoản của chính khách ở thành viên khác; chi tiết ở bài tiền trong tài khoản chứng khoán có an toàn không.

Số tài khoản lưu ký là gì?

Số tài khoản lưu ký là dãy 10 ký tự CTCK cấp cho bạn, cũng chính là số tài khoản chứng khoán bạn dùng để nạp tiền và đăng nhập. Ba chữ số đầu là số hiệu thành viên lưu ký do VSDC cấp: CTCK nhận số từ 001 đến 200, ngân hàng thương mại từ 201 đến 400 (Quy chế thành viên lưu ký, Quyết định 19/QĐ-HĐTV ngày 10/08/2023, Điều 4 khoản 1). Ví dụ số tài khoản ở BSC bắt đầu bằng 002C, ở MBS là 005C, ở VCBS là 009C. Ký tự thứ tư là chữ chỉ loại tài khoản (các ví dụ trên của nhà đầu tư trong nước đều là C), sáu chữ số cuối là phần riêng của bạn.

Ví dụ: VSDC tính phí lưu ký và phí bù trừ ra sao?

Phí lưu ký tính theo số dư cuối từng ngày: phí tháng = 0,27 đồng × tổng số dư các ngày ÷ 30; giá cổ phiếu không ảnh hưởng. Mức này theo Quyết định 1541/QĐ-BTC, vẫn áp dụng sau Thông tư 125/2026/TT-BTC (Điều 3 khoản 2).

Giả sử trong một tháng 30 ngày, bạn giữ 1.000 cổ phiếu công ty A suốt tháng, và từ ngày 21 có thêm 500 chứng chỉ quỹ ETF trong số dư lưu ký (10 ngày):

  • Tổng số dư các ngày: 1.000 × 30 + 500 × 10 = 35.000.
  • VSDC thu CTCK: 35.000 × 0,27 ÷ 30 = 315 đồng.
  • CTCK thu bạn ở mức 0,3 đồng: 35.000 × 0,3 ÷ 30 = 350 đồng.

Với phái sinh, mở rồi đóng 1 hợp đồng VN30F là hai lượt khớp, phí bù trừ VSDC 2 × 2.550 = 5.100 đồng, chưa kể phí Sở và phí CTCK. Nếu giữ vị thế qua đêm ở 1.900 điểm, tài khoản cần ít nhất 1.900 × 100.000 × 17% = 32.300.000 đồng ký quỹ theo tỷ lệ VSDC.

KhoảnMức VSDC thu thành viênCTCK thu bạn
Lưu ký cổ phiếu, chứng chỉ quỹ, chứng quyền0,27 đồng/đơn vị/tháng0,27 đồng ở 14 CTCK, 0,3 đồng ở 7 CTCK
Chuyển khoản chứng khoán để thanh toán lệnh bánTheo Quyết định 1541Pinetree, DNSE thu hộ 0,3 đồng/chứng khoán/lần/mã, tối đa 300.000 đồng
Bù trừ phái sinh2.550 đồng/hợp đồng khớpTheo biểu phí từng CTCK
Tỷ lệ ký quỹ phái sinh ban đầuTối thiểu 17%Bằng hoặc cao hơn, ví dụ DNSE 18,48%

Số CTCK theo đối chiếu 23 CTCK ngày 24/10/2026; hai công ty còn lại chưa công bố mức lưu ký. Bảng đầy đủ từng CTCK ở bài phí lưu ký chứng khoán.

Phí chuyển cổ phiếu sang công ty khác là khoản CTCK chuyển đi thu theo biểu phí riêng, không phải mức VSDC; so sánh từng nơi ở bài chuyển chứng khoán sang công ty khác.

VSDC giữ tiền ký quỹ phái sinh thế nào?

VSDC đặt tỷ lệ ký quỹ ban đầu tối thiểu (17% với hợp đồng VN30 và VN100 từ 16/10/2026) và mỗi ngày tính ra số ký quỹ từng thành viên bù trừ phải có; tiền ký quỹ của bạn nằm trên tài khoản tiền gửi tại ngân hàng, không trộn với tiền của CTCK.

Theo Quy chế bù trừ phái sinh (Quyết định 26/QĐ-HĐTV ngày 16/04/2025), VSDC xác định lại tỷ lệ ký quỹ ban đầu vào ngày 01, 10, 20 hằng tháng. Chậm nhất 16h30 mỗi ngày giao dịch, VSDC xác định ký quỹ yêu cầu; phần thiếu phải nộp trước 9h30 ngày giao dịch kế tiếp, nếu không tài khoản bị đề nghị tạm đình chỉ, chỉ còn được đóng vị thế (Điều 13). Từ khi hệ thống KRX vận hành, vị thế mở và đóng trong ngày không bắt buộc ký quỹ tại VSDC; vị thế giữ qua đêm thì có (DNSE là ngoại lệ, vẫn yêu cầu nộp trước khi đặt lệnh). Cách tính tỷ lệ sử dụng tài sản ký quỹ và ngưỡng xử lý của từng CTCK ở bài ký quỹ phái sinh.

Thanh toán bù trừ là gì, CCP thay đổi gì từ 16/11/2026?

Thanh toán bù trừ là bước sau khi khớp lệnh: cộng trừ các lệnh mua bán cùng ngày để mỗi bên chỉ còn một khoản tiền phải trả hoặc nhận, rồi giao tiền và chứng khoán. Cổ phiếu mua ngày T về tài khoản trước 13h ngày T+2.

Thông tư 145/2026/TT-BTC (ký 30/09/2026, hiệu lực 16/11/2026, thay Thông tư 119/2020/TT-BTC) dựng khung cho CCP chứng khoán với cổ phiếu, chứng chỉ quỹ và chứng quyền có bảo đảm: Công ty Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (công ty con của VSDC) bù trừ đa phương các giao dịch đã khớp, nhà đầu tư nộp “ký quỹ bù trừ ban đầu” bằng tiền khi đặt lệnh mua. Phí bù trừ do VSDC thu đến hết ngày liền trước ngày CCP cổ phiếu vận hành, sau đó chuyển sang công ty bù trừ; mức thu giữ theo Quyết định 1541 (Thông tư 125/2026/TT-BTC). Thông tư có hiệu lực không có nghĩa CCP chạy ngay từ 16/11/2026: tính đến 26/10/2026 chúng tôi chưa thấy ngày vận hành chính thức, lộ trình UBCKNN công bố trước đó là “dự kiến muộn nhất đến quý 1/2027” (VnEconomy, 18/07/2025).

Mã số giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài do VSDC cấp thế nào?

Người nước ngoài phải có mã số giao dịch chứng khoán do VSDC cấp trước khi mua bán, và xin qua một thành viên lưu ký chứ không nộp thẳng cho VSDC; mỗi cá nhân chỉ có 01 mã. Từ 11/09/2025 (Nghị định 245/2025/NĐ-CP sửa Nghị định 155/2020/NĐ-CP), VSDC xác nhận điện tử trong 01 ngày làm việc và thành viên lưu ký báo mã trong 01 ngày làm việc tiếp theo, bỏ bước cấp giấy chứng nhận. Hồ sơ từng CTCK và tài khoản vốn đầu tư gián tiếp ở bài mở tài khoản chứng khoán cho người nước ngoài.

TTLK là gì, khác VSDC thế nào?

Trong chứng khoán, TTLK là cách viết tắt của Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam (VSD), tên cũ của VSDC trước khi chuyển đổi theo Quyết định 26/2022/QĐ-TTg. Cùng một tổ chức, nên văn bản, hợp đồng cũ ghi “Trung tâm Lưu ký” hay “VSD” đều chỉ VSDC ngày nay. “TTLK” trên Shopee, TikTok là nghĩa khác, không liên quan chứng khoán.

VSDC khác gì Sở Giao dịch, UBCKNN và công ty chứng khoán?

Sở Giao dịch khớp lệnh, VSDC ghi nhận sở hữu và thanh toán sau khi khớp, UBCKNN quản lý và xử phạt, còn CTCK là nơi bạn mở tài khoản và đặt lệnh.

Tổ chứcVai trò chínhBạn làm việc trực tiếp?
Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (HOSE, HNX)Niêm yết, khớp lệnh, công bố giáKhông, lệnh đi qua CTCK
VSDCĐăng ký, lưu ký, bù trừ, thanh toánKhông, qua thành viên lưu ký
UBCKNNCấp phép, giám sát, xử phạtKhi khiếu nại, tố cáo
CTCKMở tài khoản, nhận lệnh, cho vay marginCó

Vì vậy khi tiền hoặc cổ phiếu lệch, người đầu tiên bạn hỏi là CTCK; VSDC chỉ xử lý yêu cầu do thành viên lưu ký gửi lên.