Người có quốc tịch nước ngoài cần ba thứ để giao dịch chứng khoán Việt Nam: mã số giao dịch do VSDC (Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam) cấp qua một thành viên lưu ký, tài khoản vốn đầu tư gián tiếp (IICA) tại ngân hàng nếu là người không cư trú, và tài khoản tại công ty chứng khoán (CTCK). Việt kiều còn quốc tịch Việt Nam mở như người trong nước.

Từ 11/09/2025 mã số giao dịch chỉ còn xác nhận điện tử, tối đa 02 ngày làm việc. Bốn trong năm CTCK chúng tôi đọc (HSC, Vietcap, Pinetree, KIS) yêu cầu bản sao hộ chiếu công chứng hoặc chứng thực, VPS chỉ hướng dẫn liên hệ; chỉ Pinetree ghi rõ nhận hồ sơ tại quầy hoặc qua chuyển phát nhanh, và chưa nơi nào công bố eKYC cho người nước ngoài.

Ai được tính là nhà đầu tư nước ngoài?

Nhà đầu tư nước ngoài cá nhân là người có quốc tịch nước ngoài; Việt kiều còn quốc tịch Việt Nam và mở tài khoản bằng giấy tờ Việt Nam là nhà đầu tư trong nước. (Thông tư 03/2025/TT-NHNN, Điều 2: cá nhân có quốc tịch nước ngoài là người không cư trú.)

Trường hợpDiện mởCần mã số giao dịchCần IICA
Việt kiều còn quốc tịch Việt NamTrong nướcKhôngKhông
Quốc tịch nước ngoài, sống ở nước ngoàiNước ngoàiCóCó
Quốc tịch nước ngoài, cư trú tại Việt NamNước ngoàiCóCó thể không (xem dưới)
Hai quốc tịchHỏi CTCKHỏi CTCKHỏi ngân hàng

Hai điểm cần đọc kỹ trong bảng:

  • Người nước ngoài cư trú tại Việt Nam. Thông tư 03/2025/TT-NHNN (Điều 1 khoản 2) cho họ dùng tài khoản thanh toán VND thay vì IICA. Theo Pháp lệnh Ngoại hối (Điều 4 khoản 2 điểm h, sửa năm 2013), người nước ngoài là người cư trú khi “được phép cư trú tại Việt Nam với thời hạn từ 12 tháng trở lên”; người nước ngoài học tập, chữa bệnh, du lịch hoặc làm việc cho cơ quan đại diện ngoại giao, lãnh sự, tổ chức quốc tế, văn phòng đại diện tổ chức nước ngoài thì không là người cư trú dù ở bao lâu. Trang hướng dẫn của HSC, Vietcap vẫn đưa khách cá nhân nước ngoài sang BIDV mở IICA mà không tách hai diện này. Nếu bạn được phép cư trú từ 12 tháng trở lên, hỏi ngân hàng diện của mình trước.
  • Người hai quốc tịch. Các văn bản chứng khoán chúng tôi đọc không có điều khoản riêng cho trường hợp này. Giấy tờ bạn dùng (căn cước Việt Nam hay hộ chiếu nước ngoài) quyết định hồ sơ CTCK yêu cầu, nên hỏi CTCK trước khi nộp.

Việt kiều còn quốc tịch Việt Nam có thể mở online như người trong nước, với điều kiện có căn cước gắn chip (hoặc VNeID mức 2), số điện thoại chính chủ để nhận OTP và tài khoản ngân hàng đứng tên mình. Các bước nằm ở bài mở tài khoản chứng khoán online.

Thủ tục mở tài khoản cho người nước ngoài: 3 bước

Người nước ngoài không cư trú làm ba việc: đăng ký mã số giao dịch chứng khoán, mở tài khoản vốn đầu tư gián tiếp tại ngân hàng, và ký hợp đồng mở tài khoản tại CTCK. Thứ tự cụ thể tùy nơi; KIS chẳng hạn yêu cầu mở IICA và đăng ký mã trước khi đến văn phòng.

  1. Đăng ký mã số giao dịch chứng khoán. Bạn nộp hồ sơ cho một thành viên lưu ký (CTCK hoặc ngân hàng lưu ký là thành viên của VSDC). Thành viên lưu ký khai thông tin lên hệ thống đăng ký trực tuyến của VSDC. Theo Nghị định 155/2020/NĐ-CP sửa bởi Nghị định 245/2025/NĐ-CP, VSDC gửi xác nhận điện tử trong 01 ngày làm việc, rồi thành viên lưu ký báo mã cho bạn trong 01 ngày làm việc tiếp theo.
  2. Mở tài khoản vốn đầu tư gián tiếp (IICA). Đây là tài khoản thanh toán bằng đồng Việt Nam tại một ngân hàng được phép. Tiền từ nước ngoài vào, tiền mua bán chứng khoán, cổ tức và tiền chuyển ra đều phải đi qua tài khoản này. HSC và Vietcap đều chỉ khách cá nhân sang BIDV.
  3. Ký hợp đồng mở tài khoản giao dịch tại CTCK. Hồ sơ gồm hợp đồng (Pinetree ghi 2 bản), bản sao hộ chiếu, mã số giao dịch hoặc hồ sơ đăng ký mã, thông tin tài khoản IICA và mẫu FATCA nếu là công dân Mỹ.

Chuẩn bị trước khi nộp:

  • Bản sao hộ chiếu còn hạn, công chứng hoặc chứng thực (HSC, Vietcap, Pinetree, KIS yêu cầu; VPS chưa ghi). HSC: công chứng trong 12 tháng; Vietcap: 2 bản nếu chưa có mã.
  • Giấy đăng ký mã số giao dịch và văn bản ủy quyền cho thành viên lưu ký (Vietcap, Pinetree có mẫu).
  • Hợp đồng mở tài khoản CTCK (Pinetree ghi 2 bản); mẫu FATCA nếu là công dân Mỹ.
  • Thông tin tài khoản IICA (số tài khoản, ngân hàng).
  • Tài liệu không bằng tiếng Anh: kèm bản dịch (Vietcap yêu cầu tiếng Việt).

Mất bao lâu? Phần pháp luật quy định là tối đa 02 ngày làm việc cho mã số giao dịch (01 ngày VSDC xác nhận, 01 ngày thành viên lưu ký báo mã), tính từ lúc CTCK khai hồ sơ lên hệ thống. Thời gian mở IICA, công chứng và gửi hồ sơ quốc tế, chúng tôi chưa thấy ngân hàng hay CTCK nào công bố: Chưa công bố.

Ngoài tài khoản tại CTCK, với mỗi mã số giao dịch bạn chỉ được mở 01 tài khoản lưu ký tại 01 ngân hàng lưu ký duy nhất, và tại mỗi CTCK chỉ được mở 01 tài khoản lưu ký (Thông tư 51/2021/TT-BTC, Điều 4 khoản 2).

Mã số giao dịch chứng khoán là gì, xin ở đâu?

Mã số giao dịch chứng khoán là mã định danh VSDC cấp cho mỗi nhà đầu tư nước ngoài, bắt buộc phải có trước khi đầu tư trực tiếp, và bạn xin qua thành viên lưu ký chứ không nộp thẳng cho VSDC. Bạn nộp hồ sơ qua thành viên lưu ký, không nộp thẳng VSDC (Nghị định 155/2020/NĐ-CP, Điều 138 và 145; mỗi cá nhân 01 mã).

Hồ sơ theo Điều 146 khoản 1:

  • Giấy đăng ký mã số giao dịch chứng khoán (Mẫu số 41).
  • Văn bản ủy quyền cho thành viên lưu ký đăng ký thay bạn.
  • Danh mục tài liệu nhận diện nhà đầu tư (Mẫu số 42). Trên thực tế các CTCK yêu cầu bản sao hộ chiếu còn hạn có công chứng.

Tài liệu tiếng nước ngoài phải công chứng trong 12 tháng trước ngày nộp; tiếng Anh thì không cần dịch sang tiếng Việt (Điều 146 khoản 4). Người đang bị điều tra hoặc bị xử phạt về chứng khoán, rửa tiền, ngoại hối, thuế chưa hết thời hạn thì không được cấp mã (khoản 6).

Thủ tục đã rút gọn từ 11/09/2025

Nghị định 245/2025/NĐ-CP (hiệu lực 11/09/2025) bỏ bước nộp hồ sơ giấy lên VSDC và bước cấp giấy chứng nhận:

BướcTrước 11/09/2025Từ 11/09/2025
VSDC xác nhận mã trên hệ thống01 ngày làm việc01 ngày làm việc
Thành viên lưu ký nộp hồ sơ giấy cho VSDCTrong 05 ngày làm việcBỏ
VSDC cấp giấy chứng nhận đăng ký mãTrong 05 ngày làm việcBỏ
Thành viên lưu ký báo cho nhà đầu tưTrong 03 ngày làm việc sau khi nhận giấy chứng nhậnTrong 01 ngày làm việc sau xác nhận điện tử, kèm văn bản xác nhận khi bạn yêu cầu

Theo Điều 146 khoản 3 Nghị định 155/2020/NĐ-CP, bản gốc và bản sửa bởi Điều 1 khoản 61, Điều 2 khoản 5 Nghị định 245/2025/NĐ-CP.

Tài khoản vốn đầu tư gián tiếp (IICA) là gì?

IICA là tài khoản VND của người nước ngoài không cư trú cho mọi khoản tiền vào ra liên quan đến chứng khoán Việt Nam; mỗi người chỉ 01 tài khoản tại 01 ngân hàng. (Thông tư 03/2025/TT-NHNN, hiệu lực 16/06/2025.) Tài liệu tiếng Anh gọi là IICA hoặc FIIA.

Những gì tài khoản này làm được và không làm được theo Thông tư 03/2025/TT-NHNN:

  • Một tài khoản, một ngân hàng (Điều 5 khoản 1), trừ một số trường hợp tổ chức ở khoản 2.
  • Tiền vào: tiền từ bán ngoại tệ cho ngân hàng được phép, cổ tức, trái tức, lãi từ đầu tư chứng khoán (Điều 6 khoản 1).
  • Tiền ra: mua ngoại tệ tại ngân hàng được phép để chuyển vốn, lợi nhuận ra nước ngoài (Điều 6 khoản 2).
  • Không gửi kỳ hạn: số dư không được chuyển sang tiền gửi có kỳ hạn hay tiền gửi tiết kiệm (Điều 3 khoản 5).
  • Hồ sơ: tài liệu bằng tiếng nước ngoài hoặc do cơ quan nước ngoài cấp phải được công chứng, chứng thực trong vòng 12 tháng tính đến ngày ngân hàng nhận; ngân hàng có thể thỏa thuận với bạn về việc dịch hay không dịch ra tiếng Việt (Điều 5 khoản 4). Theo Tạp chí Luật sư Việt Nam (29/09/2025), không còn phải hợp pháp hóa lãnh sự.

Thông tư 38/2026/TT-NHNN (ký 31/07/2026, hiệu lực 18/08/2026) quy định quản lý ngoại hối cho hoạt động đầu tư nước ngoài tại Việt Nam và thay Thông tư 06/2019/TT-NHNN. Điều 1 khoản 3 của thông tư ghi phần ngoại hối khi nhà đầu tư nước ngoài đầu tư, giao dịch chứng khoán trên thị trường chứng khoán không thuộc phạm vi điều chỉnh. Với Thông tư 03/2025, nó chỉ cho hết hiệu lực khoản 3, 4 Điều 11 (Điều 18 khoản 3), là hai khoản về doanh nghiệp có nhà đầu tư nước ngoài sở hữu trên 50% đến dưới 51% vốn điều lệ. Các quy định về IICA kể trên không đổi.

Hồ sơ từng công ty chứng khoán công bố

Trong 23 CTCK site theo dõi, chúng tôi đọc được hướng dẫn cho khách cá nhân nước ngoài của 5 nơi: HSC, Vietcap, Pinetree, KIS và VPS; cả 5 đều cần hồ sơ giấy hoặc liên hệ trực tiếp.

CTCKKênh nộp hồ sơHộ chiếuNgân hàng IICA được nêu
HSCKhông ghi trên trangCông chứng ≤12 thángBIDV
VietcapKhông ghi trên trang2 bản công chứngBIDV
PinetreeTại quầy trụ sở hoặc chuyển phát nhanh1 bản sao công chứng (khi chưa có mã)Không nêu tên
KISĐến văn phòng KISBản sao có chứng thựcKhông nêu tên
VPSNgười giới thiệu, tổng đài 19006457 hoặc quầy giao dịchKhông ghiKhông nêu tên

Tra trang của từng CTCK ngày 23–24/10/2026.

Chi tiết đáng chú ý:

  • Vietcap tách hai bộ hồ sơ: chưa có mã thì 2 bản công chứng và nộp thêm mẫu VSD1 (đăng ký mã số giao dịch) và VSD2 (giấy ủy quyền); đã có mã thì 1 bản công chứng và bản scan xác nhận mã. Cho IICA, trang ghi khách đến BIDV Nam Kỳ Khởi Nghĩa (HSC nêu thêm BIDV Hà Thành). Bản sao công chứng có thể làm tại đại sứ quán, lãnh sự quán của nước bạn hoặc tại cơ quan công chứng ở Việt Nam; tài liệu không bằng tiếng Anh phải kèm bản dịch tiếng Việt.
  • HSC ghi khách đang ở Việt Nam mang hộ chiếu gốc đến BIDV sau khi xong tài khoản HSC; khách ở nước ngoài liên hệ phòng khách hàng cá nhân BIDV Nam Kỳ Khởi Nghĩa qua điện thoại (028) 3821 8812 hoặc email khcn-nkkn@bidv.com.vn.
  • Pinetree yêu cầu hợp đồng 2 bản, bản sao hộ chiếu, mẫu đăng ký mã số giao dịch, mẫu FATCA nếu thuộc diện và thông tin tài khoản IICA.
  • KIS yêu cầu mở IICA tại ngân hàng giám sát và đăng ký mã số giao dịch với VSDC trước, rồi mang bản sao hộ chiếu có chứng thực, mã số giao dịch và tài liệu FATCA (nếu là công dân Mỹ) đến văn phòng.

Với 18 CTCK còn lại, chúng tôi chưa đọc được trang hướng dẫn riêng; hỏi tổng đài trước khi gửi hồ sơ. So sánh phí, margin ở bảng so sánh công ty chứng khoán.

Người nước ngoài mở tài khoản online (eKYC) được không?

Chưa thấy CTCK nào trong 5 nơi trên công bố eKYC cho người nước ngoài: luồng eKYC trên app iKIS của KIS chẳng hạn dựa trên căn cước công dân Việt Nam, còn khách nước ngoài nộp bản sao hộ chiếu công chứng tại quầy, văn phòng hoặc qua chuyển phát, tùy nơi. Phần đăng ký mã số giao dịch thì đã điện tử ở phía thành viên lưu ký và VSDC, nhưng bạn vẫn phải gửi hồ sơ giấy cho thành viên lưu ký.

Một đường khác có từ 03/02/2026: Thông tư 08/2026/TT-BTC (Điều 7) bổ sung khái niệm “tổ chức kinh doanh chứng khoán nước ngoài đại diện”, là công ty chứng khoán nước ngoài “được đại diện cho nhà đầu tư nước ngoài không cư trú sử dụng số hiệu tài khoản lưu ký của nhà đầu tư nước ngoài để đặt lệnh”. Nghĩa là bạn đặt lệnh qua công ty môi giới quốc tế nhưng vẫn cần mã số giao dịch và tài khoản lưu ký của chính mình tại Việt Nam. Định nghĩa không tách cá nhân hay tổ chức; việc nhận khách cá nhân là quyết định của từng công ty môi giới nước ngoài.

Mở tài khoản chứng khoán bằng hộ chiếu được không?

Được, nếu bạn là người nước ngoài: hộ chiếu là giấy tờ nhận diện chính, nộp dưới dạng bản sao công chứng hoặc chứng thực trong bộ hồ sơ giấy, không qua eKYC. Người Việt định cư ở nước ngoài còn quốc tịch Việt Nam thì mở online bằng căn cước gắn chip hoặc VNeID mức 2; mở chỉ bằng hộ chiếu Việt Nam thì chưa thấy nguồn chính thức nào của CTCK nêu thủ tục.

Trường hợpGiấy tờ nhận diệnKênh mởNguồn
Người nước ngoàiBản sao hộ chiếu công chứng hoặc chứng thựcQuầy, văn phòng, chuyển phátHSC, Vietcap, Pinetree, KIS, DSC
Việt kiều có căn cước gắn chipCăn cước hoặc VNeID mức 2eKYC trên appHướng dẫn eKYC của SSI, DNSE
Việt kiều chỉ có hộ chiếu Việt NamChưa công bốHỏi tổng đài CTCKKhông tìm thấy

Tra trang của các CTCK ngày 23–26/10/2026.

  • Hộ chiếu không dùng được trong luồng eKYC. Hướng dẫn eKYC của SSI chỉ có hai cách xác thực là VNeID và căn cước gắn chip, không có lựa chọn hộ chiếu; DSC ghi nhà đầu tư nước ngoài mang hộ chiếu khi mở tại quầy.
  • Bản sao phải còn mới. Tài liệu tiếng nước ngoài phải công chứng trong 12 tháng trước ngày nộp (Điều 146 khoản 4 Nghị định 155/2020/NĐ-CP); HSC cũng ghi mốc 12 tháng.
  • Đổi hộ chiếu sau khi đã có mã số giao dịch: báo thay đổi số hộ chiếu tại thành viên lưu ký trong 30 ngày, không xin mã mới (Điều 148 Nghị định 155/2020/NĐ-CP, sửa bởi Nghị định 245/2025/NĐ-CP).

Room ngoại (FOL) và khối ngoại là gì?

Room ngoại, hay FOL (foreign ownership limit, giới hạn sở hữu nước ngoài), là tỷ lệ tối đa cổ phần của một công ty đại chúng mà nhà đầu tư nước ngoài được nắm; nó tùy ngành, và cổ phiếu hết room thì người nước ngoài không mua thêm được dù có đủ tiền. “Khối ngoại” là cách gọi chung toàn bộ nhà đầu tư nước ngoài, cá nhân lẫn tổ chức, theo nghĩa ở mục ai được tính là nhà đầu tư nước ngoài. Tin thị trường hay ghi “khối ngoại mua ròng” (nhóm này mua nhiều hơn bán trong phiên) hoặc “bán ròng” (ngược lại), còn chữ “room” trên bảng giá là phần room ngoại còn trống của mã đó, khác với room margin của CTCK.

Điều 139 khoản 1 Nghị định 155/2020/NĐ-CP xác định room theo thứ tự:

  • Ngành có điều ước quốc tế quy định sở hữu nước ngoài: theo điều ước.
  • Ngành có luật chuyên ngành quy định: theo luật đó.
  • Ngành tiếp cận thị trường có điều kiện mà danh mục không ghi tỷ lệ cụ thể: tối đa 50% vốn điều lệ.
  • Công ty không thuộc các trường hợp trên: không hạn chế.
  • Công ty đa ngành: theo mức thấp nhất trong các ngành có quy định.

Nhà đầu tư nước ngoài được đầu tư không hạn chế vào trái phiếu, chứng chỉ quỹ, cổ phiếu công ty đầu tư chứng khoán, chứng khoán phái sinh, chứng quyền có bảo đảm và chứng chỉ lưu ký, trừ khi luật liên quan quy định khác (khoản 3). Khi một công ty có sở hữu nước ngoài vượt mức cho phép, cổ đông nước ngoài chỉ được bán cho nhà đầu tư trong nước cho đến khi tỷ lệ về đúng giới hạn, trừ một số trường hợp như nhận cổ tức bằng cổ phiếu (khoản 5, sửa bởi Nghị định 245/2025/NĐ-CP).

Việc bỏ quyền tự hạ room (Nghị định 245/2025/NĐ-CP) và hạn thông báo room xem ở bài nâng hạng thị trường chứng khoán.

Người nước ngoài giao dịch được gì, không được gì

Người nước ngoài mua bán cổ phiếu, chứng chỉ quỹ, trái phiếu và phái sinh được, nhưng không được vay margin; cơ chế mua không cần đủ tiền trước chỉ dành cho tổ chức.

Sản phẩm, dịch vụNhà đầu tư nước ngoài cá nhânCăn cứ
Vay marginKhông đượcThông tư 120/2020/TT-BTC, Điều 9 khoản 2
Phái sinh VN30FĐược, phải có mã số giao dịch trướcThông tư 58/2021/TT-BTC, Điều 6 khoản 1
Đặt lệnh mua không cần đủ tiền trướcKhông, chỉ tổ chức nước ngoàiThông tư 68/2024/TT-BTC, Điều 9a bổ sung vào Thông tư 120/2020

Điều 9 khoản 2 Thông tư 120/2020/TT-BTC ghi “Nhà đầu tư nước ngoài không được thực hiện giao dịch ký quỹ”. So sánh margin và phái sinh từ góc độ người dùng nằm ở bài margin hay phái sinh.

Một số CTCK cũng áp điều kiện khác cho khách nước ngoài:

  • MBS: phí đóng tài khoản 1.000.000 đồng với nhà đầu tư nước ngoài, so với 100.000 đồng trong nước (biểu phí khác của MBS).
  • Shinhan: chương trình 0% phí giao dịch trọn đời bản 2026 không áp cho khách nước ngoài (FAQ chương trình).
  • SSI (phái sinh): ngưỡng tỷ lệ sử dụng tài sản ký quỹ của khách nước ngoài thấp hơn khách trong nước (75%, 80%, 85% so với 85%, 90%, 95%).

Thuế với nhà đầu tư nước ngoài

Cá nhân không cư trú chịu thuế thu nhập cá nhân 0,1% trên giá bán của từng lần bán chứng khoán và 5% trên cổ tức tiền mặt, giống mức của người cư trú. Thuế bán chứng khoán do CTCK hoặc ngân hàng nơi bạn mở tài khoản lưu ký khấu trừ, thuế cổ tức do tổ chức trả cổ tức khấu trừ trước khi trả. (Luật Thuế thu nhập cá nhân 109/2025/QH15, hiệu lực 01/07/2026, Điều 23 khoản 2 và Điều 22; Nghị định 253/2026/NĐ-CP, Điều 56 khoản 4 điểm a, áp cho cá nhân không cư trú theo Điều 65 khoản 2; thuế cổ tức theo Điều 55 khoản 1.)

Thuế 0,1% tính trên giá bán, không trừ giá vốn, nên bán lỗ vẫn chịu thuế. Ví dụ bán 1.000 cổ phiếu giá 30.000 đồng: thuế là 30.000.000 × 0,1% = 30.000 đồng, chưa kể phí giao dịch. Việc thuế ở Việt Nam có được trừ ở nước bạn hay không phụ thuộc hiệp định tránh đánh thuế hai lần và luật nước đó, ngoài phạm vi bài này. Phí và thuế khi mua bán nằm ở bài phí mua bán cổ phiếu.

Các quy định mới cho nhà đầu tư nước ngoài từ 2024 đến 2026

Sáu văn bản liên quan đến nhà đầu tư nước ngoài được ban hành từ 2024 đến 2026; với cá nhân, hai thay đổi có tác động trực tiếp là bỏ bước cấp giấy chứng nhận mã số giao dịch và quy định mới về IICA. Bối cảnh nâng hạng ở bài riêng.

Văn bảnHiệu lựcNội dung chínhÁp cho cá nhân
Thông tư 03/2025/TT-NHNN16/06/2025Quy định mới về IICACó
Thông tư 20/2025/TT-BTC20/06/2025Sửa Điều 3 TT 51: chỉ người thuộc diện IICA phải mởCó
Nghị định 245/2025/NĐ-CP11/09/2025Bỏ giấy chứng nhận mã; bỏ quyền tự hạ roomCó
Thông tư 08/2026/TT-BTC03/02/2026Mô hình công ty môi giới nước ngoài đại diệnVăn bản không tách cá nhân, tổ chức
Thông tư 38/2026/TT-NHNN18/08/2026Ngoại hối cho đầu tư nước ngoài, không áp cho giao dịch chứng khoán; cho hết hiệu lực khoản 3, 4 Điều 11 Thông tư 03/2025Không đổi quy định IICA

Kiểm ngày 24/10/2026 theo văn bản gốc hoặc bản hợp nhất trong mục nguồn.

Nếu bạn đã có tài khoản và muốn đóng hoặc chuyển đi, thủ tục và phí nằm ở bài đóng tài khoản chứng khoán.